انواع طرحهای برنامه ریزی شهری و منطقه ای

انواع طرحهای برنامه ریزی شهری و منطقه ای

طرح جامع سرزمين، طرحي است كه شامل استفاده از سرزمين در قالب هدفها و خط مشيهاي ملي و اقتصادي از طريق بررسي امكانات و منابع و مراكز جمعيت شهري و روستايي كشور و حدود و توسعه و گسترش شهرها و شهركهاي فعلي و آينده و قطبهاي صنعتي و كشاورزي و مراكز جهانگردي و خدماتي بوده و در اجراي برنامه هاي عمراني بخشهاي عمومي و خصوصي ايجاد نظم و هماهنگي نمايد.

طرح كالبدي ملي

با هدف مكانيابي براي گسترش آينده شهرهاي موجود و ايجاد شهرها و شهرك‌هاي جديد،‌پيشنهاد شبكه شهري آينده كشور يعني اندازه شهرها، چگونگي استقرار آنها در پهنه كشور و سلسله مراتب ميان شهرها به منظور تسهيل و مديريت سرزمين و امر خدمت رساني به مردم و پيشنهاد چارچوب مقررات ساخت و ساز در كاربري‌هاي مجاز زمين‌هاي سراسر كشور

 

طرح كالبدي منطقه‌اي

با هدف مكانيابي براي گسترش آينده شهرهاي موجود و ايجاد شهرها و شهرك‌هاي جديد،‌پيشنهاد شبكه شهري آينده كشور يعني اندازه شهرها، چگونگي استقرار آنها در پهنه كشور و سلسله مراتب ميان شهرها به منظور تسهيل و مديريت سرزمين و امر خدمت رساني به مردم و پيشنهاد چارچوب مقررات ساخت و ساز در كاربري‌هاي مجاز زمين‌هاي سراسر كشور

 

طرح توسعه و عمران (جامع) ناحيه‌اي

اين طرح در اجراي وظايف محول شده در قانون تغيير نام وزارت آباداني و مسكن به وزارت مسكن و شهرسازي و تعيين وظايف آن - مصوي 1353- و تصويبنامه شماره 70971/ت407 ه مورخ 5/11/1373 هيات وزيران، به منظور تدوين سياست‌ها و ارائه راهبردها در زمينه هدايت و كنترل توسعه و استقرار مطلوب مراكز فعاليت، مناطق حفاظتي و همچنين توزيع متناسب خدمات براي ساكنان شهرها و روستاها در يك يا چند شهرستان كه از نظر ويژگي‌هاي طبيعي و جغرافيايي همگن بوده و از نظر اقتصادي، اجتماعي و كالبدي داراي ارتباطات فعال متقابل باشند، تهيه مي‌شود.

 

اين طرح بر اساس مصوبه شماره 9860/ت 15311/ه مورخ 13/8/1374 هيات وزيران براي شهرهاي بزرگ و شهرهاي اطراف آنها تهيه مي‌شود.

 

 

طرح جامع شهر

طرح جامع شهر عبارت از طرح بلند مدتي است كه در آن نحوه استفاده از اراضي و منطقه‌بندي مربوط به حوزه‌هاي مسكوني، صنعتي، بازرگاني، اداري و كشاورزي و تأسيسات و تجهيزات و تسهيلات شهري و نيازمنديهاي عمومي شهري، خطوط كلي ارتباطي و محل مراكز انتهايي خط (ترمينال) و فرودگاهها و بنادر و سطح لازم براي ايجاد تأسيسات و تجهيزات و تسهيلات عمومي مناطق نوسازي، بهسازي و اولويتهاي مربوط به آنها تعيين مي‌شود و ضوابط و مقررات مربوط به كليه موارد فوق و همچنين ضوابط مربوط به حفظ بنا و نماهاي تاريخي و مناظر طبيعي، تهيه و تنظيم مي‌گردد. طرح جامع شهر بر حسب ضرورت قابل تجديدنظر خواهد بود.

 

طرح تفصيلي

طرح تفصيلي عبارت از طرحي است كه بر اساس معيارها و ضوابط كلي طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمين‌هاي شهري در سطح محلات مختلف شهر و موقعيت و مساحت دقيق زمين براي هر يك از آنها و وضع دقيق و تفصيلي شبكه عبور و مرور و ميزان تراكم جمعيت و تراكم ساختماني در واحدهاي شهري و اولويتهاي مربوط به مناطق بهسازي و نوسازي و توسعه و حل مشكلات شهري و موقعيت كليه عوامل مختلف شهري در آن تعيين مي‌شود و نقشه‌ها و مشخصات مربوط به مالكيت بر اساس مدارك ثبتي تهيه و تنظيم مي‌گردد

 

طرحهاي بهسازي، نوسازي، بازسازي و مرمت بافت‌ها

طرحهاي بهسازي، نوسازي، بازسازي و مرمت بافت‌ها طرح‌هايي هستند كه براي بهسازي، نوسازي و بازسازي محلات شهر اعم از قديم، جديد و يا مساله‌دار به عنوان طرح تفصيلي بخشي از بافت موجود شهر تهيه مي‌شوند.  

 

طرح آماده‌سازي توسعه‌هاي جديد در شهرها

اين طرح‌ها شامل مجموعه عمليات لازم براي مهيا نمودن زمين جهت احداث ممكن و تأسيسات لازم مربوط مطابق قانون زمين شهري و آيين نامه‌هاي اجرايي آن است و به عنوان طرح تفصيلي توسعه‌هاي جديد شهري تهيه مي‌گردد. 

 

طراحي شهري

طراحي شهري دانشي است كه ارتقاي كيفيت محيط را بر اساس ادراك و رفتار مردم كارشناسان و مديران ملحوظ دارد.

ماخذ: بيانيه پاياني همايش سيما و منظر شهري تجارب جهاني و چشم انداز آينده 28/11/82

 

 

طرح تفصيلي موضوعي

طرح موضوعي نيز طرحي است كه براي احياء برخي از مكانهاي متروك و با عملكردهاي قبلي خاص و ناحيه هايي وسيع (مثل معادن) يا حفاظت چند ناحيه با ارزش معماري در محورها حومه ها و سواحل و يا براي فعاليتهاي تفريحي و گردش و نيز فضاي سبز يا كمربند سبز تهيه مي شود و همانطوريكه از معناي لغوي آن برمي آيد معطوف به موضوعات خاص برنامه ريزي و در واقع براي تكميل طرحهاي تفصيلي پايه و موضعي مي باشد و مشخصات عمومي چنين طرحي عبارت است از زمان محدود تغيير در موضوع خاص محدوده هايي خاص در بخشي از شهر يا در سطح تمام شهر و همراه با ويژگيهاي قابل تغيير يا اصلاح بودن از نظر مشخصات اجرايي نيز اين طرح مي تواند توسط بخش عمومي يا خصوصي يا تركيبي از هر دوي آنها صورت گرفته و با همكاري نهادهاي مرتبط با موضوع اجرا شود. وظايف خاص طرح ساماندهي جنبه هاي خاص تقويت ساير طرحهاي شهري و تعيين وظايف نهادهاي ذيربط بوده و اسناد آن نيز شامل نقشه پيشنهادات گزارش مكتوب براي ضرورتها و سياستهاي اجرايي و ساير مطالب توضيحي و تشريحي مي باشد

 

طرح تفصيلي موضعي

طرح موضعي طرحي است كه هم از نظر زماني و هم از نظر مكاني با محدوديت همراه بوده و شامل طراحي توسعه جديد شهر با تجديد نظر در طرحهاي توسعه قبلي و يا بهسازي مناطقي از شهر و يا تركيبي از اينها خواهد بود. از نظر مشخصات عمومي اين طرح برا يحداكثر مدت ده سال و همراه با قابليت تغييرات عميق در محدوده نسبتا كوچكتر تهيه شده و قابل تغيير و اصلاح مي باشد.

اجراي آنها توسط بخش عمومي يا خصوصي يا تركيبي از هر دوي آنها صورت گرفته و با همكاري نهادهاي مختلف به ويژه بخشهاي مركزي يا نواحي بزرگ جديد انجام خواهد شد. وظايف خاص چنين طرح ساماندهي مراكز شهري ساماندهي نواحي مسكوني قديم و يا جديد و ساماندهي نواحي صنعتي تجاري تفريحي گردشگري و غيره بوده اسناد آن نيز شامل نقشه پيشنهادات سند پيشنهادات و سياستهاي اجرايي و ساير مطالب توضيحي و تشريحي همراه با برآوردهاي مالي مي باشد.

 

 

طرح هادي شهري

طرح هادي شهري عبارت از طرحي است كه در آن جهت گسترش آتي شهر و نحوه استفاده از زمين‌هاي شهري براي عملكردهاي مختلف به منظور حل مشكلات حاد و فوري شهر و ارايه راه‌حل‌هاي كوتاه مدت و مناسب براي شهرهايي كه داراي طرح جامع نمي‌باشند، تهيه مي شود

 

طرح شهرهاي جديد

عبارت است از طرح‌هايي كه براي ايجاد شهرهاي جديد طبق تعريف ماده (1)  تصويب نامه شماره  2340/ت276هـ  مورخ  25/6/1371  در قالب طرح هاي كالبدي ملي و منطقه اي و جامع ناحيه‌اي ضرورت و مكان ايجاد آنها با سقف جمعيتي و نوع فعاليت معين به تصويب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران خواهد رسيد و متعاقب آن و مانند ساير شهرها بايستي براي آنها طرح جامع و تفصيلي تهيه شود.

 

 

طرح شهرك‌هاي مسكوني

طرح شهرك‌هاي مسكوني طرحي كه براي ايجاد يك مركز جمعيتي جديد در خارج از محدوده قانوني و حريم شهرها ـ مصوب 1355 ـ تهيه مي شود. 

 

 

طرح هادي روستا

عبارت از طرحي است كه ضمن ساماندهي و اصلاح بافت موجود ميزان و مكان گسترش آتي و نحوه استفاده از زمين براي عملكردهاي مختلف از قبيل مسكوني، توليدي، تجاري و كشاورزي و تأسيسات و تجهيزات و نيازمندي‌هاي عمومي روستايي را حسب مورد در قالب مصوبات طرحهاي ساماندهي فضا و سكونتگاههاي روستايي يا طرحهاي جامع ناحيه اي تعيين مي نمايد.

تصاویر حیرت آور و فوق العاده زیبای زمین از فضا

حباب آتشفشانی: حبابی از دود خاکستر آتشفشانی برخاسته از آتشفشان ساریچف را احاطه کرده است. آتشفشان ساریچف در شمال غربی جزیره ماتوا قرار گرفته است؛ جزیره‌ای که بخشی از مجمع‌الجزایر کوریل روسیه به شمار می‌رود. این مجمع‌الجزایر از هوکایدو ژاپن تا کامچاتکا روسیه پراکنده هستند. بیابان رنگ شده: در بیابان سیمپسون واقع در استرالیای مرکزی،…

حباب آتشفشانی: حبابی از دود خاکستر آتشفشانی برخاسته از آتشفشان ساریچف را احاطه کرده است. آتشفشان ساریچف در شمال غربی جزیره ماتوا قرار گرفته است؛ جزیره‌ای که بخشی از مجمع‌الجزایر کوریل روسیه به شمار می‌رود. این مجمع‌الجزایر از هوکایدو ژاپن تا کامچاتکا روسیه پراکنده هستند.بیابان رنگ شده: در بیابان سیمپسون واقع در استرالیای مرکزی، نتیجه آتش‌سوزی سال ۲۰۰۲ / ۱۳۸۱ به شکل زخم‌های نارنجی‌رنگ آشکاری دیده می‌شود که به دلیل زمین‌های ماسه‌ای خالی از درخت بر جای مانده است.شفقی بر فراز زمین: طی طوفانی ژئومغناطیسی، نوار سبزرنگ شفق شمالی بر فراز زمین مشغول رقص است. این عکس که مربوط به سال ۲۰۱۰ / ۱۳۸۹ است، توسط فضانوردان ایستگاه فضایی بین‌المللی گرفته شده است.دایره‌های حیات: مزارع نزدیک منطقه پردیزس در استان میناس گرایس برزیل، از فضا همچون دایره‌های رنگارنگی دیده می‌شوند که چشم هر فضانوردی را به خود خیره می‌کند.شهر ماکتی: شاید بیشتر شبیه به ماکتی غول‌آسا به نظر رسد، اما این عکس نمای واقعی شهر سان‌فرانسیسکو را طی آسمانی صاف و بدون مه، از دید مایل ماهواره‌ای در سال ۲۰۰۴ / ۱۳۸۳ نشان می‌دهد.

سیاره آبی: این عکس جزیره الوترا (Eleuthera) در باهاما را از دید ساکنان ایستگاه فضایی بین‌المللی به تصویر می‌کشد.بازتاب‌های یک فاجعه: در این عکس ماهواره‌ای که در ژوئن ۲۰۱۰ / خرداد ۱۳۸۹ گرفته شده است، آثار نفت پخش شده طی فاجعه نشت چاه نفت Deepwater Horizon خلیج مکزیک در سواحل جزایر پتی‌بویس و هورن به خوبی مشاهده می‌شود.تار نور: شهر سائوپائولو برزیل که خانه بیش از ۱۷ میلیون نفر است، در یکی از شب‌های سال ۲۰۰۳ / ۱۳۸۲ همانند فانوسی در دل سیاهی خودنمایی می‌کند. تفاوت رنگ‌های موجود در عکس به دلیل استفاده از انواع مختلف لامپ برای خیابان‌های شهر است.سامانه گردشی: این عکس زیبا، جلگه‌های کشندی و آبراهه‌های بخش غربی جزایر لانگ‌آیلند باهاما را در سال ۲۰۱۰ / ۱۳۸۹ به تصویر می‌کشد.طوفان بر فراز آسیا: این عکس که سال ۱۹۹۹ / ۱۳۷۸ و از شاتل فضایی کلمبیا گرفته شده است، طوفانی تندری را بر فراز آسیا به تصویر می‌کشد. اگرچه محل دقیق طوفان مشخص نیست، اما هنگام گرفتن عکس شاتل در حال عبور از فراز میانمار بود.مسیرهای خوش منظره: مهندسان رودخانه‌ها را موجوداتی زنده به شمار می‌آورند، چرا که دائما مسیر خود را تغییر می‌دهند. مسیر فعلی و بسیاری از مسیرهای قدیمی رودخانه ریو نگرو در ناحیه پاتاگونیا آرژانتین، به زیبایی هر چه تمام‌تر در این عکس به تصویر کشیده شده است.رژه‌ای به سوی دریا: در این عکس که سال ۲۰۰۹ / ۱۳۸۸ گرفته شده است، یخچال نیومایر واقع در جزیره جرجیای جنوبی بیش از هر زمان دیگری نزدیک اقیانوس دیده می‌شود. جزیره جرجیا در جنوبی‌ترین نقطه آمریکای جنوبی قرار دارد.ساخت شهاب‌سنگ: در این تصویر ماهواره‌ای، دریاچه‌های آب شور فصلی به خوبی ساختار برخوردی Shoemaker را نشان می‌دهند؛ ساختاری باستانی در استرالیا با عمر ۱٫۷ میلیارد سال که قدیمی‌ترین برخورد شهاب‌سنگی شناخته شده زمین است.مارهای دریایی: این عکس ماهواره‌ای که سال ۲۰۰۶ / ۱۳۸۵ گرفته شده است، پیچ و خم آبراهه‌های سواحل ماسه‌ای دریای وادن را در نزدیک هلند نشان می‌دهد.پرورشگاه کوه‌یخی: در این عکس ماهواره‌‌ای که تاریخ آن به سال ۲۰۱۰ / ۱۳۸۹ باز می‌گردد، یخچال ماتوسویچ مشغول زایش یخ‌کوهه‌های‌ (Iceberg) تازه‌ای در کانالی در قطب جنوب است؛ کانالی که بین کوه لازارف و تپه‌های ویلسون قرار دارد.انتهای بیابان: در انتهای شرقی صحرای آفریقا در الجزایر، تقابل تپه‌های ماسه‌ای تیفرنین با فلات تینرهرت نمای زیبایی خلق می‌کند، که شکوه تماشای آن از آسمان چندین برابر تماشای آن از روی زمین است.گرداب‌های ابری: گرداب‌های ابری الگوهای زیبایی را در آسمان نزدیک جزایره کیپ‌ورده در شمال غربی آفریقا ایجاد کرده‌اند. این گرداب‌ها در اثر یورش باد به سمت جزایر ایجاد می‌شود.جریان‌های تازه: جریان گدازه‌های تازه و تیره‌رنگ، سطح آتشفشان کیلائویی هاوایی را پوشانده‌اند. به عقیده مردم محلی، آتشفشان کیلائویی خانه Pele، رب‌النوع آتشفشان هاوایی است.

لینک به این مطلب : 

حساس‌ترين نقاط تهران هنگام زلزله كجاست؟ (+ نقشه گسل های تهران)

در منطقه شمال تهران نیز دارآباد، اقدسیه، پاسداران، کاشانک، قیطریه، کلاهدوز، بزرگراه صدر، دزاشیب، میدان تجریش، سعدآباد، زعفرانیه، ولنجک، نمایشگاه بین‌المللی، مقدس اردبیلی، دره پونک، بزرگراه نیایش تا سولقان روی گسل‌هاي شمال تهران، نیاوران و محمودیه قرار دارند.

دنیای اقتصاد: بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی مرکز اطلاعات جغرافیایی شهر تهران و براساس نقشه مکان یابی بلند مرتبه‌سازی، محله قدیم تهران موسوم به ارگ قدیم، امن ترین ناحیه از نظر وجود گسل‌های زلزله مي‌باشد.

با وجود سه گسل اصلی شمال، شرق و گسل ری در جنوب کمتر قسمتی را مي‌توان یافت که در فاصله‌ای مناسب از سه گسل فوق واقع شده باشد. گسل شمال تهران از لشکرک و سوهانک شروع شده تا فرحزاد و حصارک و از آنجا به سوی غرب امتداد مي‌یابد. این گسل در مسیر خود، نیاوران، تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر مي‌گیرد.

گسل ری درجنوب تهران نیز که در صورت فعالیت پرتلفات‌ترین گسل کشور و شاید جهان مي‌باشد از جاده خاوران شروع و با گذر از دولت آباد و حرکت روی جاده کمربندی تهران در حد نصاب کوره‌هاي آجرپزی چهار دانگه پایان مي‌یابد. گسل شرق نیز که توانایی قوی ترین زلزله را دارا است از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه حصار و حرکت روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سید خندان امتداد مي‌یابد. جالب اینجاست که اکثر حریم‌های انتقال نیروی شهر تهران نیز روی همین گسل‌هاي زلزله واقع شده است.

در این میان تک گسل ملاصدرا نیز که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب انتقال یافته، محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و شهرک غرب را نا ایمن ساخته است. احداث برج میلاد نیز دقیقا در مجاورت این گسل صورت گرفته است.

از محلات به نسبت امن تر شهر تهران مي‌توان به راه آهن، محور نواب، محور خیابان انقلاب و آزادی، هفت چنار به علاوه ارگ قدیم تهران اشاره کرد. ارگ قدیم تهران حد فاصل خیابان شوش، هفده شهریور، انقلاب و کارگر جنوبی را شامل مي‌شود که بازار تهران، خیابان مولوی، میدان بهارستان، میدان امام خمینی، محله امیریه و خیابان جمهوری اسلامی را شامل مي‌شود.
به نظر مي‌رسد که مکان یابی حاصل از تجربه چند صد ساله مردم ساکن تهران که منجر به تشکیل محدوده ارگ قدیم شهر شده، بسیار قابل اعتمادتر از مکان‌یابی سال‌های کنونی در گسترش و احداث شهرک‌های حاشیه‌ای شهر تهران مي‌باشد.

ساختمان مدرن اسناد ملی ایران دقیقا روی گسل بزرگ سید خندان و در فاصله ۱۰۰ متری محل تقاطع این گسل با گسل داوودیه.

ساختمان عظیم بانک مرکزی که شبیه برج‌های دوقلوی نیویورک است بین فاصله ۲۰۰متری از گسل داوودیه و ۴۰۰ متری گسل سید خندان.

ساختمان بلند مرتبه و سنگین روزنامه اطلاعات در کنار گسل در زیر بزرگراه جهان کودک واقع است و همچنین در پشت آن ساختمان گسل سید خندان قرار دارد.

مجموعه ساختمان‌هاي کتابخانه ملی ایران -که یکی از سازه‌هايي است که مورد بازدید دانشجویان مهندسی عمران قرار مي‌گیرد- بر روی طاقدیس‌های داوودیه قرار دارد.

ساختمان بلند مرتبه بنیاد مستضعفان در کنار گسل تلویزیون واقع شده است.

ساختمان عظیم وزارت راه بین دوگسل تلویزیون باختری و عباس آباد واقع شده است.

ساختمان‌های بلند مرتبه مسکونی و مدرن آتی ساز در کنار هتل اوین، در محل تقاطع گسل محمودیه و گسل عمود بر آن قرار دارند.

تنها پل معلق تهران یعنی پل پارک وی که در تقاطع خیابان ولیعصر و بزرگراه چمران واقع است دقیقا روی گسل محمودیه قرار دارد.

پل بزرگراه صدر روی خیابان دکتر شریعتی گسل قیطریه را قطع کرده است.

نقاطی که در ذیل خواهد آمد در حال حاضر محله‌هايي هستند که در مجاورت یا روی گسل قرار گرفته اند:

از شرق و شمال شرقی منطقه زربند، سوهانک، ازگل،استخر، حکیمیه، هنگام، نارمک و بزرگراه بابایی روی گسل‌هايي به نام‌هاي تلو پایین، کوثر و گسل نارمک که از ده نارمک آغاز و انتهای آن در خیابان استادحسن بنا مي‌باشد.

در منطقه شمال تهران نیز دارآباد، اقدسیه، پاسداران، کاشانک، قیطریه، کلاهدوز، بزرگراه صدر، دزاشیب، میدان تجریش، سعدآباد، زعفرانیه، ولنجک، نمایشگاه بین‌المللی، مقدس اردبیلی، دره پونک، بزرگراه نیایش تا سولقان روی گسل‌هاي شمال تهران، نیاوران و محمودیه قرار دارند.

مناطق میدان ونک، حقانی، ملاصدرا، چمران، ایران زمین در شهرک غرب نیز بر روی گسل داوودیه قرار دارند.

از جنوب نیز مناطق ابن بابویه، میدان بروجردی، بزرگراه آزادگان، میدان معراج، صالح آباد، جنوب بزرگراه آیت‌الله سعیدی، مناطق جنوبی یافت‌آباد، باغ چهاربری بر روی گسل شهر ری قرار دارند که شاید فعال ترین گسل‌هاي جهان مي‌باشد. متاسفانه این گسل در صورت بروز زلزله به منطقه ای باتلاقی تبدیل شده و نشست خواهد داشت. 

 نقشه گسل‌هاي تهران

در ميان تعداد زيادي گسل در منطقه، گسل‌هاي زير از خطر بالاتري برخوردارند:

1- گسل مشا- فشم به طول 400 کیلومتر:

گسل فشاری مشا، گسل بزرگی است که شامل زیر شاخه‌هاي فراوانی نیز مي‌شود زلزله 1830م به منطقه شرقی فعالیت این گسل نسبت داده مي‌شود علاوه براین زلزله بزرگی هم که در سال 958م با بزرگای گشتاوری 7/7 در 50 کیلومتری تهران رخ داده است.

به قسمت غربی این گسل نسبت داده مي‌شود مساله مهم در مورد این گسل تلاقی آن با گسل شمال تهران در بالادست سد لتیان است به این جهت که فعالیت این گسل مي‌تواند موجب فعال شدن گسل تهران شود گسل فشاری مشا، گسلی است طویل، اساسی و لرزه زا که در راستای آن گستره بلند البرز از شمال روی دامنه‌هاي جنوبی آن رانده شده است. این گسل دارای راستای شرق، جنوب شرقی - غرب، شمال غربی است. 

گسل مذکور در روی نقشه‌هاي زمین ساختی شکل سینوسی دارد و در دو قسمت شرقی و غربی راستای تقریبا شرقی - غربی دارد. شیب گسل فشاری مشا همیشه به سمت شمال و بین 35 تا 70 درجه تغییر مي‌کند. این گسل با طولی حدود 400 کیلومتر از جنوب غربی شاهرود و در شرق، تا آبیک در غرب ادامه دارد. دریاچه آب شیرین تار در 15 کیلومتری شرق شهرستان دماوند در راستای این گسل تشکیل شده است.
پهنه گسلی مشا در دره مشا بیش از 10 متر عرض داشته و به شدت بریده، خرده و پودر شده است.

2 - گسل شمال تهران به طول 75 کیلومتر:

گسل شمال تهران بین شاخه غربی گسل مشا و شهر قرار دارد اگر گسل شمال تهران فعال شود میزان خسارت به مراتب خیلی حادتر از زلزله‌ای است که در سال 1968 م رخ داده است گسل شمال تهران از این لحاظ مي‌تواند یک چشمه لرزه زا، باشد گسل شمال تهران در فاصله بین کوه‌های شمال تهران و شهر و در روی پهنه‌هاي جنوبی کوه‌های شمال تهران به طول 75 کیلومتر قرار گرفته است

راندگی شمال تهران با درازای بیش از 75 کیلومتر در کوهپایه شمال تهران از شرق دره لشکرک ده سبو در شمال شرقی تهران، تا آبادی کاظم آ‎باد 2 کیلومتری شرقی کلار و شمال بزرگراه تهران - کرج و شهر کرج در غرب ادامه یافته و نزدیک‌ترین گسل زلزله زا به شهر تهران است، به نظر مي‌رسد که این گسل شاخه‌اي از گسل فشاری مشا است در شمال تهران و در کوهپایه‌ها، در اکثر مناطق این گسل سبب راندگی سازند دوران سوم کرج بر روی آبرفت‌های هزار دره و آبرفت‌های ناهمگن شمال تهران بخش کوهپایه ایران مرکزی در شمال تهران شده است در برخی نقاط مانند باغ اناری در غرب کن و شمال چیتگر راندگی شمال تهران، در داخل سازند کرج دیده مي‌شود.

3- گسل جنوب ری به طول 20 کیلومتر:

گسل جنوب ری - ایوانکی در جنوب تهران به طول 20 کیلومتر قرار گرفته است تمامی این گسل مي‌تواند به عنوان یک چشمه لرزه زا برای تهران باشد گسل جنوب ری در قسمت جنوبی خود دچار انشعابی است که در شمال آن قرار دارد و گسل شمال ری نامیده مي‌شود و فاصله بین این دو گسل فقط 3 تا 5 کیلومتر است، به نظر مي‌رسد ریشه این دو گسل یکی باشد و آنها نشانه‌هاي سطحی یک گسل باشند.

4 - گسل شمال ری:

در حوالی عظیم آباد در کناره جنوبی بزرگراه ری ـ بهشت زهرا قرار دارد و دیواره‌اي به ارتفاع 2 متر را به‌وجود آورده است امتداد آن شرقی ـ غربی بوده و طولی حدود 16/5 کیلومتر دارد.

5- گسل معکوس آهار:

این گسل قسمتی از گسل معروف مشا-فشم را تشکیل داده است که باطولی در حدود 400 کیلومتر از جنوب غربی شاهرود در شرق تا آبیک در غرب ادامه دارد و شیبی در حدود 35 تا 70 درجه به سمت شمال دارد قسمتی از این گسل در ناحیه آهار که یکی از سه شاخه فرعی آن است گسل آهار نامیده مي‌شود.

6- گسل معکوس امامزاده داوود:

راستای شمال غرب ـ جنوب غرب دارد و از حوالی امامزاده داوود عبور مي‌کند این گسل معکوس دارای شیبی معادل 80 درجه به سمت شمال شرق است در حوالی ولنجک این گسل به گسل شمال تهران مي‌پیوندد.

7- راندگی پورکان ـ وردیج:

از حوالی پورکان در مسیر جاده کرج چالوس تا وردیج و سپس شمال کن و فرحزاد ادامه مي‌یابد ودارای راستای شمال غرب جنوب شرق است.

8- گسل کهریزک:

از شمال سلطان آباد در غرب تا کهریزک و سپس شمال شمس آباد در شرق امتداد یافته و راستایش شرقی غربی و طولش بیش از 40 کیلومتر است این گسل دیواره‌اي به ارتفاع 1- 10 متر در آبرفت‌هاي جنوب تهران ایجاد کرده است.

9- راندگی نیاوران:

با راستای شمال شرقی ـ جنوب غربی وبا طولی حدود 13 کیلومتر از سعادت آباد تا نیاوران و شمال اقدسیه امتداد مي‌یابد.

10- گسل محمودیه:

گسلی با سازوکار کششی با راستای شرقی ـ غربی است.

11- گسل شبان کوثر:

در شمال تهرانپارس با طول 3 کیلومتر و راستای شرقی ـ غربی واقع است.

12- گسل شرق:

گسل شرق نیز که توانایی قوی‌ترین زلزله را دارا است از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه حصار و حرکت روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سیدخندان امتداد می‌یابد.

13- گسل ملاصدرا:

گسل ملاصدرا نیز که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب امتداد یافته، محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و شهرک غرب را ناایمن ساخته است احداث برج میلاد نیز دقیقا در مجاورت این گسل صورت مي‌گیرد.